werkgroep mineralogie
13-11-2025
Aanwezig: 7 personen en 2 afwezig met kennisgeving
Inleider: Didi Vijge
Onderwerp: determineren van in sieraden verwerkte mineralen
De opdracht van deze avond is het determineren van mineralen in sieraden. Er zitten (om ons scherp te houden) ook sieraden bij die uit plastic of hout zijn gemaakt.
Didi heeft 40 bakken gevuld met sieraden, telkens 1 sieraad per bak.
Ze hadden een label met een kleur en nummer gekregen en wij moesten aan de slag.
Gelukkig was Erik Huigen aanwezig met apparatuur van zijn zoon Sven om de sieraden te kunnen analyseren en aldus te bepalen wat het was. Erik was dus de doorslaggevende stem als er verschil van inzicht bestond.
Uiteindelijk zijn vele sieraden “geanalyseerd” en soms met een wonderbaarlijhke twist.
Zo was er een ketting met vrij onooglijke donkerbruine kralen. Dit bleek een ketting te zijn die uit zeer oude kralen (barnsteen!) opnieuw opgebouwd was. Dit werd veel gedaan door mensen uit Azië.
We hebben een hele leuke avond gehad waarbij de tijd een “hinderlijke” factor was; de tijd was te kort!
Didi, bedankt voor de leuke avond
Peter van der Berg
12-02-2026
Donderdag 12-02-2026
Werkgroep Mineralen
Onderwerp: Fluoriet
Inleider: Herman Hoffstede
Aantal aanwezige leden: 5
Het is vanavond de beurt aan Herman met een lezing over fluoriet.
In deze lezing komen de volgende onderdelen aan bod:
- Theorie over fluoriet
- Kristalvormen en kleuren van fluoriet
- Voorbeeld-foto’s
Het mineraal fluoriet heeft zijn naam gekregen van Carlo Antonio Galeani Napione en komt uit het Latijn (fluere = stromen). Het mineral werd in die tijd als flux-materiaal (binder van verontreinigingen in gesmolten metalen) gebruikt.
Ook het verschijnsel fluorescentie is voor het eerst waargenomen bij dit mineraal en heeft er z’n naam aan te danken.
Het komt vaak samen voor met oa met kwarts, calciet, galeniet en chalcopyriet.
Het wordt veel gebruikt als vloeimiddel in de smelt bij de metaal-industrie, bij de productie van glas, email.
Ook is het de grondstof voor het element fluor en fluorwaterstof.
De fluorescentie van dit mineraal is ontdekt door Sir George Gabriel Stokes mbv de fluoriet uit de Rogerley-mijn in Weardale.
Door met UV-licht (365 nm) op het materiaal te schijnen ontstaat er een sterke blauwkleuring (423 nm) op het materiaal. Deze blauwkleuring ontstaat door de aanwezigheid van Eu2+ in het kristalrooster.
Fluoriet heeft vele kristal-vormen. De Belg Eddy van der Meersche heeft er een boek over geschreven en er meer dan 100 unieke kristalvormen beschreven.
Bekende plaatsen waar fluoriet te vinden is:
- In carbonatieten (oa Okoruso, Namibie)
- In pegmatiet (oa Balistan, Pakistan)
- In gneis (in Sn- en W-afzettingen)
- Door hydrothermale afzettingen (Ertsgebergte, Harz, Zwarte Woud)
- In klüften in de Alpen en Oeral-gebergte
Na de pauze liet Herman mooie foto’s van fluoriet zien. Ze komen voornamelijk van de veiling-site catawiki.
Het was een top avond die meer toehoorders had verdiend.
Peter van der Berg
12-03-2026
Werkgroep Mineralen 12/03/2026
Lezing: Mineralen zoeken in de Caldbeck Fells
Inleider: Peter van der Berg
Aantal aanwezige personen bij de lezing: 8
De lezing over de Caldbeck Fells bestaat uit 6 onderdelen:
Inleiding; geologische ontwikkeling; mineralisaties; mijnbouw geschiedenis en natuurlijk: Welke mineralen kun je waar vinden in dit gebied.
In de inleiding geef ik aan waar we de Caldbeck Fells op de kaart moeten situeren (zie foto 1). Het bevind zich in het gebied ten noorden van Keswick en ten zuiden van Caldbeck, in de afbeelding het roze gebied. Het gebied ligt in het Lake Districk, noord-west Engeland.
In het onderwerp “de geologische ontwikkeling” komt de geologie van het gebied aan de orde en hoe hierdoor de mineralisatie is ontstaan.
In het onderdeel “Mineralisatie” ga ik dieper in op de geologische gebeurtenissen die de erts-aanwezigheid hebben veroorzaakt. Ook komen hier een aantal oude mijnen aan de orden en wat daar zoal gevonden werd (zie foto 2 en 3).
In het logisch volgende onderdeel “mijnbouwgeschiedenis” bespreek ik de winning van de soorten delfstoffen in de verschillende mijnen, hun ontstaans geschiedenis en hun “economische levensduur”.
In het laatste onderdeel “de vindplaatsen en hun mineralen” laat ik afbeeldingen zien van de oude mijnen en hun micro’s en handstukken.
De mineralen zijn afkomstig van
W. en C. van den Berg, Lelystad.
Kleurenfoto’s van de mineralen: P. Stemvers, Weesp.
